Gdy rozpad pożycia małżeńskiego spowodowany jest nagannym zachowaniem jednego z małżonków możliwe jest uzyskanie orzeczenia o winie za rozkład pożycia małżeńskiego w wyroku rozwodowym. Postepowanie takie jest bardziej czasochłonne od zwykłego rozwodu i wymaga więcej pracy. Korzyści są jednak tego warte.
Jestem adwokatem prowadzącym sprawy o rozwód z orzekaniem o winie w Krakowie i Małopolsce. Celem tego wpisu będzie wyjaśnienie jak wygląda postepowanie o rozwód z orzeczeniem o winie? Do istotnych zagadnień należą: pozew o rozwód z orzeczeniem o winie; co daje orzeczenie o winie; orzeczenie o winie, a podział majątku oraz rozwód z orzeczeniem o winie, a alimenty.
Pozew o rozwód z orzekaniem o winie
Pozew rozwodowy z wnioskiem o orzeczenie o winie jest podobny do pozwu o rozwód bez orzekania o winie. W pozwie należy zawrzeć wszystkie informacje potrzebne do złożenia pozwu bez orzekania winy.
O pozwie i dalszym postępowaniu o rozwód bez orzekania o winie można przeczytać tutaj.
Ponadto, pozew o rozwód z orzekaniem o winie musi zawierać uzasadnienie i wnioski dowodowe na okoliczność winy współmałżonka. Jest to najważniejsze dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o orzeczenie winy.
W uzasadnieniu należy opisać okoliczności, które przemawiają za winą współmałżonka. Należą do nich w szczególności zdrada małżeńska, przemoc fizyczna i psychiczna, trwonienie majątku wspólnego, uzależnienie, długotrwała odmowa podjęcia pracy zarobkowej itp. Katalog ten jest otwarty i nie sposób wymienić wszystkich możliwych przewinień uzasadniających orzeczenie winy za rozpad małżeństwa. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.
Przed sądem nie wystarczy samo opisanie zawinienia współmałżonka – wymienione okoliczności należy udowodnić. To na tym, kto wnosi o stwierdzenie winy znajduje się ciężar dowodu, a więc obowiązek udowodnienia winy współmałżonka.
Na dowód winy powołuje się dowody ze świadków – najlepiej bezpośrednich, którzy na własne oczy widzieli wydarzenia opisane w pozwie – a także dowody z dokumentów – nagrania, wiadomości, zdjęcia, wyciągi bankowe itp. Aby dobrać odpowiednie środki dowodowe do naszej indywidualnej sytuacji najlepiej skonsultować się z adwokatem lub radca prawnym.
Rozwód z orzekaniem o winie – rozprawa
Rozprawa o rozwodu z orzekaniem o winie jest dłuższa niż rozprawa bez wniosku o stwierdzenie winy. Sąd odbiera stanowiska stron, a następnie wzywa i wysłuchuje świadków zdarzenia. Dowody dokumentów przeprowadza poprzez ich ujawnienie. Na końcu sąd przesłuchuje strony.
Na zakończenie postępowania sąd wydaje wyrok rozwodowy, w którym stwierdza, że jedno z małżonków posiada wyłączną winę za rozpad małżeństwa albo uznaje wspólną winę obojga małżonków. Nie jest możliwe orzeczenie rozwodu bez winy małżonków – taka sytuacja ma miejsce tylko przy zgodnym wniosku o rozwód.
Orzeczenie o winie – konsekwencje
Konsekwencje orzeczenia o winie można rozpatrywać na dwóch płaszczyznach – pozaprawnej i prawnej.
Z punktu widzenia prawa rozwód z orzeczeniem o winie ma doniosłe znaczenie dla ustalania alimentów wobec niewinnego ex-małżonka.
Zależnie od przyczyn stwierdzenia winy za rozpad związku małżeńskiego, może mieć również wpływ na ustalenia kontaktów z dzieckiem, ograniczenie władzy rodzicielskiej lub orzeczenie eksmisji ze wspólnego mieszkania małżonków.
Znaczenie ma również pozaprawny aspekt stwierdzenia winy, który można by określić aspektem psychologicznym. Uznanie przez sąd winy nagannie zachowującego się małżonka jest ważne z punktu widzenia poczucia sprawiedliwości. To poczucie sprawiedliwości jest dla klientów mojej kancelarii często najważniejsze.
Rozwód z orzeczeniem o winie, a alimenty.
Najważniejszy skutek orzeczenie o winie ma przy ustalaniu alimentów dla niewinnego współmałżonka.
Gdy orzeczony jest rozwód bez orzekania o winie albo gdy sąd stwierdza winę obu małżonków, to małżonkowie mogą żądać alimentów dla siebie tylko, gdy znajdą się w niedostatku. Niedostatek istnieje, kiedy były małżonek nie jest w stanie samodzielnie zaspokajać swoich podstawowych potrzeb.
Natomiast w przypadku stwierdzenia winy można żądać od małżonka wyłącznie winnego alimentów także gdy nie znajdziemy się w niedostatku. Wystarczy wykazanie istotnego pogorszenia sytuacji majątkowej w wyniku rozwodu. Dodatkowo małżonek uznany za winnego nie ma prawa do alimentów w żadnej sytuacji.
Rozwód z orzeczeniem o winie nie ma wpływu na alimenty na małoletnie dzieci byłych małżonków. Obowiązek alimentacyjny rodziców istnieje bowiem zawsze w takim samym stopniu, niezależnie od winy za rozpad małżeństwa.
Należy pamiętać, że kwota alimentów nie jest ustalona na zawsze i można zostać podwyższona. O tym, kiedy i w jaki sposób można podwyższyć alimenty można przeczytać w artykule – Podwyższenie alimentów.
Rozwód z orzeczeniem o winie, a podział majątku
Stwierdzenie winy za rozpad małżeństwa nie ma bezpośredniego wpływu na późniejszy podział majątku!
Sąd w postępowaniu o podział majątku bada tylko sytuację ekonomiczną małżonków w trakcie trwania małżeństwa. Nie bierze pod uwagę okoliczności związanych z moralnością np. zdrady małżeńskiej.
Niektóre okoliczności, które przemówiły za stwierdzeniem winy w rozpadzie małżeństwa mogą jednak być ważne dla podziału np. marnotrawienie wspólnych pieniędzy.
Więcej o podziale majątku wspólnego po rozwodzie można przeczytać w artykule – Podział majątku po rozwodzie.
Podsumowanie
Rozwód z orzekaniem o winie jest trudnym, bardzo emocjonalnym procesem. Wymaga nie tylko wiedzy prawniczej, ale też wytrwałości i odporności psychicznej.
Pomoc dobrego adwokata lub radcy prawnego jest w takim postępowaniu nieoceniona. Dobry prawnik będzie zdystansowany do sprawy i zapewni wsparcie na każdym etapie postępowania.
W naszej Kancelarii rozumiemy jak ważne jest uzyskanie sprawiedliwości w sądzie. Jeżeli potrzebują państwo porady prawnej na temat rozwodu, przygotowania pozwu lub reprezentacji w sądzie, zapraszam do kontaktu.
Zachęcam także do zapoznania się z naszą ofertą zakupienia profesjonalnego wzoru pozwu rozwodowego bez orzekania o winie wraz z możliwością godzinnej konsultacji z prawnikiem, w dogodnej cenie.

Paweł Szczepankiewicz
Jestem adwokatem wpisanym na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej od 2020 r.